Hash SHA-256 bywa nazywany cyfrowym odciskiem palca pliku. To trafne porównanie, pod warunkiem że nie przypisuje mu się właściwości, których w rzeczywistości nie posiada. Hash może bardzo skutecznie potwierdzać integralność danych, ale sam nie potwierdza ich prawdziwości, autora ani czasu powstania.
SHA-256 jest kryptograficzną funkcją skrótu należącą do rodziny SHA-2. Dla dowolnego pliku lub ciągu danych tworzy wynik o długości 256 bitów, zazwyczaj przedstawiany jako 64 znaki szesnastkowe. Ten sam plik przetworzony tym samym algorytmem daje ten sam wynik. Zmiana choćby niewielkiego elementu danych powoduje powstanie innej wartości hash. Standard SHA-256 został opisany przez amerykański National Institute of Standards and Technology, który rekomenduje stosowanie co najmniej SHA-256 w nowych rozwiązaniach wymagających interoperacyjności.
Co potwierdza zgodność wartości hash?
Załóżmy, że w chwili zabezpieczania filmu obliczono jego hash SHA-256. Po kilku miesiącach biegły oblicza hash ponownie i otrzymuje identyczny wynik. W praktyce oznacza to niezwykle silną techniczną podstawę do przyjęcia, że analizowany plik ma tę samą zawartość binarną co plik, dla którego zarejestrowano wcześniejszą wartość SHA-256.
Hash pozwala więc:
- wykryć późniejszą zmianę pliku,
- sprawdzić zgodność kopii z zabezpieczonym materiałem,
- kontrolować integralność podczas przekazywania danych,
- powiązać raport z konkretnym plikiem,
- wykazać, że materiał przechowywany obecnie odpowiada materiałowi z wcześniejszego etapu.
NIST wskazuje, że wartości hash powinny być tworzone możliwie blisko chwili pozyskania dowodu, przechowywane bezpiecznie i oddzielnie od plików. Samo zapisanie hasha obok materiału, w miejscu dostępnym do swobodnej edycji, osłabia jego znaczenie.
Czego hash nie potwierdza?
Najważniejsze nieporozumienie polega na utożsamianiu integralności z autentycznością. Hash nie stwierdza:
- kto utworzył plik,
- z jakiego urządzenia pochodzi,
- czy treść przedstawia prawdziwe wydarzenie,
- czy materiał nie został zmanipulowany przed obliczeniem hasha,
- kiedy plik powstał,
- czy pochodzi z określonego konta albo serwera,
- czy jego pozyskanie było zgodne z prawem.
Jeżeli ktoś najpierw zmodyfikuje zdjęcie, a dopiero później obliczy hash, wynik będzie poprawnie chronił integralność zmodyfikowanego zdjęcia. Można powiedzieć brutalnie, ale uczciwie: hash potrafi znakomicie zabezpieczyć także fałszywy materiał. Dowodzi wówczas jedynie, że od momentu objęcia kontrolą nie został on ponownie zmieniony.
Hash potrzebuje punktu odniesienia
Sama wartość SHA-256 zapisana w raporcie nie wskazuje, kiedy została obliczona. Osoba posiadająca plik może zmienić go, obliczyć nowy hash i sporządzić nowy dokument. Dlatego hash powinien być połączony z niezależnym potwierdzeniem czasu i udokumentowanym procesem pozyskania.
Kwalifikowany elektroniczny znacznik czasu korzysta na gruncie eIDAS z domniemania prawidłowości daty i godziny oraz integralności związanych z nim danych. Nie potwierdza jednak, że strona internetowa mówiła prawdę ani że konto należało do wskazanej osoby.
Najsilniejszy zestaw powstaje wtedy, gdy łączy się:
- udokumentowane źródło i sposób pozyskania danych,
- oryginalny plik,
- hash SHA-256 obliczony niezwłocznie po zabezpieczeniu,
- wiarygodne potwierdzenie czasu,
- raport z czynności,
6\. bezpieczne przechowywanie i rejestr przekazywania materiału.
Case study: film z uszkodzenia przesyłki
Klient otrzymał przesyłkę z uszkodzonym, kosztownym urządzeniem i nagrał telefonem moment otwarcia opakowania. Film został skopiowany na komputer, objęty hashem SHA-256 i przekazany ubezpieczycielowi. Po kilku miesiącach ponowne obliczenie hasha dało identyczny wynik.
Pozwalało to wykazać, że plik analizowany przez ubezpieczyciela był taki sam jak plik wcześniej zabezpieczony. Hash nie rozstrzygał jednak samodzielnie, kiedy rzeczywiście wykonano nagranie ani czy paczka nie została wcześniej otwarta. Do pełniejszej oceny potrzebne były również metadane filmu, dokumentacja dostawy, zdjęcia opakowania, informacje o numerze przesyłki oraz opis czynności wykonanych bezpośrednio po odbiorze.
Najważniejsza zasada: hash SHA-256 potwierdza niezmienność konkretnego pliku względem wcześniej zarejestrowanej wartości. Nie zamienia treści w prawdę i nie zastępuje prawidłowego zabezpieczenia dowodu.
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.
Nota: materiał edukacyjny; nie stanowi indywidualnej porady prawnej ani gwarancji dopuszczalności, wiarygodności lub mocy dowodowej konkretnego materiału.